USTA SÜRÜCÜYE DİNLENME SÜRESİ TAVSİYELERİ

ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ

Karayolu taşımacılığında ücretli olarak ücretli olarak çalışan sürücülerin çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin ilkeler, Uluslar arası Çalışma Örgütünün (İLO) 1979 yılında 153 Nolu Sözleşme ile kabul edildiği sözleşmede belirlenmiştir. Ülkemiz 2003 yılında bu sözleşmeyi yasalarımıza katmıştır.

ARAÇ KULLANMA VE ÇALIŞMA SÜRELERİ

Ücretler çalışan sürücülerin aracın çalışır durumda olduğu sürede; araç kullanarak diğer işleri yaparak araçla, yolcularla veya yüküyle ilgili yardımcı işlerde geçirdikleri süre çalışma süresidir.

- Bir günde kesintisiz en fazla çalışma süresi : 5 saat
- Bir günde kesintisiz en fazla araç kullanma süresi 4 saat 30 dakika
- Bir günde en fazla çalışma süresi 9 saattir.
- Bir haftada toplam en fazla çalışma süresi 56 saat
- Birbirini takip eden 2 haftada toplam en fazla çalışma süresi 90 saat

DİNLENME VE MOLA SÜRELERİ

4 Saat 30 dakikalık kesintisiz araç kullanma ve her 5 saatlik kesintisiz çalışma süresinin sonunda mola verilir. Molalar en az 45 dakikadır. 24 saatlik süre içerisinde kesintisiz olarak 11 saat dinlenebilir. Haftalık dinlenme süresi en az 24 saattir.

EVRAK, CİHAZ ve TUTULMASI GEREKEN EVRAKLAR

Karayolu Taşıma Faaliyet Belgesine ek olarak alınan Taşıt Belgesi. Otobüs, kamyon ve tır’ larda takograf cihazı bulundurulması zorunludur.
Takograf kayıtları, kayıt tarihinden 1 ay süreyle araçlarda, 5 yıl süreyle işyerlerinde saklamaları gerekir.

Şehir içi ve belediye mücavir alanı içerinde yük ve yolcu nakliyatı yapan araçlar takograf bulundurma zorunluluğu yoktur. Takograf cihazı yerine sürücü çalışma belgesinin bulundurulması ve kullanılması zorunludur.

HIZ SINIRLAYICI CİHAZ

Azami yüklü ağırlığı 12 tonu geçen kamyonlar (N3 Sınıfı araçlar) ile yüklü ağırlığı 5 tonu geçen otobüsler (M3 sınıfı) araçlar hız sınırlayıcı cihaz ile donatılmış olmalı

DAVRANIŞ PSİKOLOJİSİ

PSİKOLOJİ NEDİR?

Psikoloji, insanların ve hayvanların davranışlarını inceleyen bir bilimdir. Buradaki amaç insanın trafikteki davranışlarıdır.

DAVRANIŞ NEDİR?

Davranış, içimizden ya da dışımızdan gelen etkilere karşı gösterdiğimiz tepkilerdir, hal ve hareketlerdir.
Davranışlarımızın sebebi bizden kaynaklanabileceği gibi dışımızdaki sebeplerden de kaynaklanabilir. Örneğin uykumuz geldiğinde uygun yerde uyumamız, sebebi bizden kaynaklanan bir davranıştır. Ancak kırmızı ışık yandığında aracımızı durdurma davranışımız, dışarıdan gelen bir uyarıcıya göstermiş olduğumuz bir davranıştır.

SRC Mesleki Yeterlilik Eğitimi’nde davranış psikolojisi dersinin amacı şudur: trafik kazalarına neden olabilecek sürücü davranışlarını belirleyerek, sürücülerin trafikte uygun ve uyumlu davranışlar göstermelerini sağlamaktır.

SRC Mesleki Yeterlilik Eğitiminde davranış psikolojisi dersi ile sürücülerin şu becerileri, yeterlikleri, davranışları kazanmaları amaçlanmaktadır:
1. Sürücüler, trafikte kendilerini tanır ve davranışlarının farkına varırlar.
2. Sürücüler, trafik kazalarına neden olabilecek sürücü davranışlarını bilir.
3. Sürücüler, trafikte uygun ve uyumlu davranışlar sergiler.
4. Sürücüler, stresle baş etme yöntemlerini bilir ve gerektiğinde uygular.
5. Sürücüler, başkalarıyla sağlıklı ve etkili iletişim kurar.

UYARICI NEDİR?

İçimizden ya da dışarıdan gelip bizi harekete geçiren, duyu organlarımızı etkileyen enerji , nesne vb her şeydir. Mesela, trafik ışıkları, önümüzdeki aracın stop lambalarının yanması , aşırı sıcaklık ya da soğukluk birer uyarıcıdırlar.

TRAFİK PSİKOLOJİSİ NEDİR ?

Trafikteki insan davranışlarını, bu davranışların trafik kazalarıyla ilişkisini neden-sonuç ilişkisi ile inceleyerek, araştırma verilerini kullanarak trafik kazalarının önlenmesi için, azaltılması için önerilerde bulunan bir uygulamalı psikoloji dalıdır.
Trafik psikolojisi, bir taraftan trafikteki insan davranışlarını araştırırken, diğer taraftan elde ettiği araştırma verileriyle toplumsal mutluluk için öngörülerde bulunur. Kazaların nasıl azaltılabileceğine dair tahminlerde bulunur.

İLETİŞİM NEDİR?

İletişim, bir bilginin jestlerle, mimiklerle, sembol ve işaretlerle karşı tarafa aktarılmasıdır. Duygu ve düşüncelerimizi karşıya aktarmaktır. İletişimde beş öğe vardır: Kaynak, mesaj, kanal, alıcı, geri bildirim. Etkili iletişimde bu öğelerin işlemesi gerekir. Trafikte iletişimin ortak dili araçlarımızdaki ışıklarımızdır. Özellikle dönüş lambalarımızdır. Trafik kazalarının önlenmesinde etkili iletişim önemlidir. Etkili iletişim mesajı uygun zamanda ve yerde vermek ve bu mesajın gerektirdiği davranışın uygun zamanda ve yerde yapılmasıdır.

KİŞİLİK NEDİR?

Kişilik, kalıtım ve çevre tarafından şekillenir. Kalıtsal özellikler anne ve babamızdan, soyumuzdan bize geçen huylardır. Toplumsal çevre ise, kişiliğimizin karakter kısmını meydana getirir. Yani; kişilik= huy(mizaç) ve karakter diyebiliriz. Her insanın kendine has bir kişiliği vardır. Kişilik, bir insanı öteki insanlardan ayıran kendine has özelliklerinin bütünüdür. Kişiliğimizin huy kısmı değişmez, ancak karakter kısmı değişebilir. Mesela dürüst olmak, öteki insanların haklarına saygı duymak birer karakter davranışlarıdır. Karakter insanın ahlaki davranışlarının yönünü ve tutarlılığını gösterir. Huy (mizaç) insanın doğuştan getirdiği fizyolojik özellikleriyle ilgili olan ruhsal tutumudur. Mesela; sakin olma, heyecanlı olma, sinirli olma huy özellikleridir.
kişiliğin oluşumunu etkileyen faktörler şunlardır: bedensel, fizyolojik, biyolojik (yani genetik) faktörler; toplumun kültürü, (yani toplumun yaşam biçimi, toplumsal değerler, toplumsal kurallar, gelenekler, görenekler, tutumlar) kişiliğin oluşup gelişmesini etkiler. İçinde doğup büyüdüğümüz ailemiz kişiliğimizi etkiler. Sosyalleşme (topluma uyum sağlama) kişiliğimizi etkiler. Kitle yayın organları kişiliğimizi etkiler.
Yani kişiliğimizi belirleyen birçok faktör vardır. Kısaca doğuştan getirdiğimiz özelliklerimiz, sosyal, kültürel, coğrafi faktörlerle etkileşim içine girerek ahenkli bir bütünlük oluştururlar. Bu bütünlüğe kişilik diyoruz.
Olumlu kişilik özelliklerine sahip olan sürücülerin kaza yapma risklerinin az olduğunu, olumsuz kişilik özelliklerine sahip olan sürücülerin kaza yapma risklerinin fazla olduğunu söyleyebiliriz. Sürücülerin en önemli özelliklerinin diğer sürücülere değer vermeleri gerektiği olduğunu söyleyebiliriz. Demokratik tutum ve tavırların trafikte de gösterilmesi gerekir. Saygı, sevgi, hoşgörü ile beslenmiş insanlar hem kendilerine saygı duyarlar hem de öteki insanlara saygı duyarlar. Öz saygısı gelişmiş bireyler öteki insanlara da saygı duyarlar. Hırçın, sinirli, gergin, bencil kişilik özelliklerine sahip olan insanların kaza yapması riski yüksektir.

DİKKAT NEDİR?

Dikkat (algıda seçicilik) ,düşüncemizi belli bir olay üzerinde yoğunlaştırmaktır. Duyu organlarımıza gelen çok sayıda uyarıcıdan sadece bazılarını seçip, sadece bunları algılamaya dikkat denir, ya da algıda seçicilik denir. Çevremizdeki çokça uyarıcıların içerisinden sadece bizi ilgilendirenleri seçeriz. Algıda seçiciliği sağlayan dikkattir. Çevremizde hangi uyarıcının üzerinde dikkatimizi yoğunlaştırırsak, o uyarıcıyı algılarız, öteki uyarıcıları algılamayız. Öteki uyarıcılara bir anlam vermeyiz. Bir kamyon sürücüsü etrafındaki çok çeşitli araçların içerisinden öncelikle kamyonları algılar. Kamyonlar öncelikle dikkat çeker.
Dikkatin oluşumunda etkili olan faktörlere bakarak dikkati ikiye ayırabiliriz:
1-seçici dikkat 2- çekilen dikkat

Seçici dikkat:
İnsanın kendi iradesiyle bir konuya yönelerek, dikkatini o konu üzerinde toplamasıdır, yoğunlaştırmasıdır.

Çekilen dikkat:
Çevremizdeki uyarıcıların fiziksel özelliklerinin dikkatimizi çekmesidir. Uyarıcıların fiziksel özellikleri; uyarıcının şiddeti, tekrarı, büyüklüğü, zıtlığı, hareketidir. Mesela, parlak bir ışık zayıf ışığa göre dikkatimizi daha kolay çeker. Büyük bir levha küçüğe göre, yanıp –sönen kırmızı ışık sabit kırmızı ışığa göre daha çok dikkat çeker. Yine dörtlü ikaz lambaları daha çabuk dikkat çeker.
Dikkat değişmesi, dikkatimizin bir uyarıcıdan diğerine kaymasıdır. Dikkatimizi iç ve dış faktörler belirler.

FARKINDALIK NEDİR?

Bilincin açık olmasıdır. Dikkatin açık olmasıdır. Çevrede olup bitenlerin farkına varmaktır. Yapılan her davranışın neden yapıldığını bilme halidir. Mesela şu anda bu kitapçığı okuduğunuzun farkında olmanız gibi. Trafikte farkındalık arttıkça duyarlılık artacaktır. Farkındalık sayesinde, trafikte uyarıcılar zamanında alınacak ve gerekli davranışlar zamanında gösterilecektir. Değerli sürücüler, en önemlisi de insanın değerli olduğunun farkına varmaktır.

MOTİVASYON (GÜDÜLENME) NEDİR?

İnsanın ortaya çıkan ihtiyaçlarını karşılamak için harekete geçip ihtiyacını gidermesi ve rahatlaması sürecidir. Motivasyon harekete geçmektir. Motivasyon sayesinde bir davranışı yapma isteği artar. Motivasyon olmazsa herhangi bir ihtiyaç karşılanmayacağından harekete geçmek de olmaz. Davranışı yapma isteği olmaz. Araç kullanarak bir sürücü bazı ihtiyaçlarını giderebiliyorsa, sürücünün araç kullanma isteği artar. Araç kullanma isteği artarsa, sürücü istekli olduğundan trafik kurallarına uyacak ve kaza riski azalacaktır.

STRES NEDİR?

Bedenin ruhsal ve fizyolojik olarak dengesinin bozulmasıdır. Dışarıdan ve içeriden gelen aşırı ya da yetersiz uyarıcıların bedeni ve zihni etkileyerek dengenin bozulması durumudur. Dengenin bozulması karşısında insanın gösterdiği tepkidir. Stres tepkisi, insanda zihinsel, duygusal, fizyolojik ve davranışsal bazı değişiklikler başlatır.

Stres yaratan nedenler şunlardır:
1. Çevresel nedenler: hava kirliliği, aşırı sıcak hava, gürültü gibi. Bunlara biz dışsal faktörler de diyebiliriz.
2. Psikolojik nedenler: olumsuz düşünce biçimi, olaylara verilen anlam, acımasız olma, mükemmeliyetçi olma, saldırgan olma gibi. Bunlar bireyin kendisinden kaynaklanmaktadır. Bunlara biz içsel faktörler de diyebiliriz.

Stres çeşitleri şunlardır:
1. İyi stres: Bireyin verimliliğini en üst seviyede tutan, bireyi sağlıklı, mutlu kılan strestir. Örneğin; uzun süre beklenen iş görüşmesinin gerçekleşmesi, evlenme, piyangodan para çıkması, yükü ya da yolcuyu sağlıklı bir şekilde istenilen noktaya ulaştırma sonucunda yaşanan stres iyi strestir.
2. Kötü stres: Yaşamımızı zorlaştıran, sağlığımızı bozan düzeydeki strestir. Kötü stres, verimimizi düşürür. Fizyolojik ve ruhsal sağlığımızı tehdit eder.
Olumsuz stresi olumlu hale getirebiliriz. Düşünce biçimimizi değiştirerek, etkili başa çıkma yöntemlerini kullanarak olumlu hale getirebiliriz.

Stresle başa çıkma yolları:
Hep haklı olduğumuzu düşünmeyelim, gerçek gücümüzü bilelim, gücümüzü abartmayalım, sağlığımıza dikkat edelim, gerekiyorsa ağlamaktan çekinmeyelim. yaşama pozitif bakalım, bardağın dolu tarafını görelim.Ben her şeyin en mükemmelini yaparım düşüncesinden vazgeçelim. Düşünce tarzımızı değiştirelim, en çok sevdiğimiz şeyi düşünelim. Derin nefes alalım. ( burnumuzdan alıp, ağzımızdan verelim) Zamanımızı iyi kullanalım, fiziksel rahatlığımıza önem verelim. Diğer insanlarla konuşalım, dinlenmeye daha çok zaman ayıralım, gülelim, trafikte tebessüm edelim.

SÜRÜCÜ OLARAK YAPMAMIZ GEREKEN DAVRANIŞLAR (UYGUN DAVRANIŞLAR):

Bu davranışları şöyle sıralayabiliriz:
1. Kendimize, ailemize ve diğer insanlara değer vererek trafik kurallarını önemsemeliyiz. Çünkü trafik kurallarına önem vermezsek; hem kendimize hem ailemize hem de diğer insanlara zarar verebiliriz.
2. Trafik kazalarına neden olabilecek riskli davranışlardan kaçınmalıyız.
3. Trafikte uygun ve uyumlu davranışlar gösterelim, yaya, hasta ve engellilere kolaylık sağlayalım.
4. Azami güvenlik içerisinde seyredelim.
5. Stresli olarak araç kullanmayalım, sollama kurallarına uygun davranalım
6. Trafikte aracımızın ışıklarını etkili bir şekilde, yerinde ve zamanında kullanalım.
7. Olumlu kişilik özellikleri kazanalım, dar yollarda geçiş kolaylığı sağlayalım
8. Trafikte davranışlarımızın temeline sevgi ve saygıyı koyalım.
9. Dikkatimizi trafiğe yoğunlaştıralım, geçiş üstünlüğüne sahip araçlara kolaylık sağlayalım.
10. Duraklama ve park etmenin yasak olduğu yerlerde duraklama ve park yapmayalım.
11. Karayollarını kurallarına uygun olarak kullanalım, manevraları kurallara uygun yapalım.
12. Hız sınırlarına uyalım, koruyucu tertibatlarını kullanalım.
13. Aracımızın periyodik bakımını yaptıralım, yükleme kurallarına uyalım
14. Kavşaklarda geçiş haklarına saygı duyalım, saygısız ve tedbirsiz davranışlardan kaçınalım.
15. Trafik işaretlerinin anlamlarını bilelim, trafik işaretçilerine uyalım, yol çizgilerine yalım.

16. Karayollarında araç sürme yasaklarına uyalım.

17. Kısaca profesyonel sürücülüğün davranış, tutum ve eğilimlerine sahip olalım

TRAFİK – İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ

İLETİŞİM NEDİR?

İnsanlar arasında duygu, düşünce ve bilgilerin her türlü yolla başkalarına bildirimi olarak ifade edilmektedir.
İletişim Teknolojilerinin Faydaları;
• Maliyet avantajı,
• İş Sürekliliği ve Optimasyon
• Hareketlilik, Güven
• Motivasyon,
• Verimlilik, Karlılık
• Bilgilere her an ve her yerden hızlı şekilde erişim sağlar.

ARAÇ TAKİP VE FİLO SİSTEMİ NEDİR?

Bir filonun yük optimizasyonu ve planlamasından başlayan bir kalite programı ile yükün müşteriye teslimine kadar izlenmesi, yönetilmesi ve diğer tüm yardımcı süreçlerin sırasını, birbirleri ile ilişkisini, ölçümlerini ve tüm süreçlerin iyileştirilmesini amaçlayan bir yönetim sistemidir.
Araç Takip ve Filo Sisteminin Firmalar için faydaları nelerdir;
a) Maliyetlerde azalma
b) Büyüme ve Gelişme
c) Hizmetlerin Geliştirilmesi
d) Rota Takibi
e) Hız Alarmı, Duraklama Yapılan Yerler
f) Kilometre Takip ,Hareket ve Durma Raporları
g) Sıcaklık
h) İletişim ve Kullanım İstatistikleri

İLETİŞİMİN ETKİNLİĞİ

İletişimin etkinliğinin kriteri, bir iletişim sürecinde karşımızdakine ya da hedef kitleye yönelttiğimiz bildirinin karşılığında, amaçladığımız sonucun alınıp alınmamasıdır. Bu etkinin sağlanabilmesinin:
a) İletinin alıcının dikkatini çekecek biçimde kodlanması ve açık olması
b) İletiyi kodlayan simgeler konusunda alıcı ve vericinin ortak bilgisinin bulunması
c) İletinin alıcının gereksinmesine yanıt verecek nitelikte olması
d) Alıcının temel değerlerinin, tutumlarının tanınması

İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ

a) Mobil araçların konum (koordinat) ve durum (hız, vb.) bilgilerini grafiksel ve metinsel olarak bilgisayar ekranında görüntülenmesi ve yansıtılması
b) Araç ya da araçlar hakkında detaylı konumsal ve veri tabanı analizlerini birbirleri ile ilişkilendirilmesi
c) Her türlü kara, hava ve deniz aracının dünya üzerindeki konumlarının , uydular (GPS/Global Positioning System-Küresel Yer Belirleme Sisteme) yardımı ile sayısal haritalar üzerinde izlenebilmesi olan Mobil İzleme Sistemi kullanıcı taleplerine göre farklı ve esnek uygulamalar içerir.

Mobil İzlemede Kullanılan Teknoloji Araçları;
• GPS (Global Positioning System):
Küresel Konumlandırma Sistemi. Dünya etrafında bir yörünge izleyen 24 uydu yoluyla dünya üzerindeki çok küçük şeylerin bile yerini belirlemeyi mümkün kılan sistem. Doğruluk derecesi 10cm ile 1 m arasında bir farkla değişiyor.

• GSM (Global System for Mobile Communications):
Mobil İletişim için Küresel Sistem. Avrupa’da kullanılan 2G mobil iletişimin en bilinen adı.

• GPRS(General Packet Radio Service)
GPRS teknolojisi, kullanıcıya yüksek erişim hızının yanı sıra, bağlantı süresine göre değil gerçekleştirilen veri alışverişi miktarı özerinden tarifelendirilen ucuz iletişim olanağı sağlamakta

• GIS (Geograhıcal Information System-Coğrafi Bilgi Sistemi)
Karmaşık planlama ve yönetim sorunlarının çözülebilmesi için tasarlanan; coğrafi konumu belirlenmiş verilerin toplanması, yönetimi, işlenmesi, analiz edilmesi, modellenmesi ve görsel olarak sunulması işlemlerini kapsayan donanım, yazılım, personel ve yöntemler sistemidir.

• WAP (Wireless Application Protocol-Kablosuz Uygulama Protocolu)
Cep bilgsayarları,mobil telefonlar için internet içeriği sağlayan bir teknoloji
VPN= Virtual Private Network, Sanal Özel Ağ
VoIP= Voice over Internet Protocol,İnternet protokolü üzerinden ses transferi.
UMTS= (Universal Mobile Technology System) 3G (3Generation) mobil telefon teknolojisinin bir çesididir. 3GSM olarak da adlandırılır.
MMS=Multimedia Messages System (MultiMedya Mesaj Sistemi)
SIMTRACK= Mevcut GSM altyapısını kullanarak ses, veri ve faks haberleşmesi sağlıyor.
SPACECHECKER= Uydu Tabanlı Römork Takip ve Kontrol Sistemi terminalidir
PDA=Personal Digital Assistant, Kişisel Dijital Asistan. PDA, hafif, elde tutulabilen, normal şartlarda bir çubukla kullanılabilen bilgisayardır
BLACKBERRY=İnternet erişimi sağlayan mail bağlanıcılarıdır. e-postalar okunabilir, cevaplanabilir, ekli dosyalar açılabilir, silinebilir ve dosyalanabilir.
WEBTRACK= Web Tabanlı Araç ve Yük Takip Hizmeti, Araç filolarının Internet üzerinden takibatı

İletişim Teknolojileri Sektörde Neden kullanılır?
• Araçların internet üzerinden online (canlı) takibi
• Örneğin kamuya ait bir aracın konum ve durum bilgileri, araçta bulunan Araç İzleme Sistemi cihazına daha sonra incelenmek üzere kaydedilebilir.
• Nakliye filolarına, araç kiralama şirketlerine yada turist gruplarına ait araçların hatta, doğa turizmi yapan kampçıların yada hareket eden diğer nesnelerin izlenebilmesinde kolaylık sağlar.

İletişim Teknolojilerinin Kullanım Sahaları
• Mobil İzleme Sistemi,Satış Teşkilatı Yönetimi, Servis Teşkilatı Yönetimi, Mobil Ticaret / POS, Güvenlik
• Şehirlerarası yolcu taşımacılık (turizm ve seyahat) firmaları
• Taksi Filoları ,Acil Yardım Hizmeti veren Şirketler (itfaiye,ambulans,emniyet,gaz arıza vb),Zırhlı Araçlar, Güvenlik Araçları
• Şehirlerarası yük taşımacılık ve dağıtım firmaları (Nakliye),Şehir içi yolcu taşımacılık firmaları,Şehir içi yük taşımacılık ve dağıtım firmaları ,Araç Kiralama Firmaları

İletişim Teknolojilerinin Kullanıldığı Uygulama Alanları;
• E- Lojistik: Elektronik Bilgi Alışverişi, Mobil İzleme Sistemleri (Araç, Kargo..), Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri (BİLGE), Depo Bilgi Sistemleri ve Barkod Uygulamaları, Uydu destekli küresel konum tespit ve mobil iletişim sistemlerimden (GPS – GSM) oluşur
• E- Ticaret: İnternet, televizyon veya cep telefonu gibi herhangi bir elektronik ortam üzerinden yada ATM Bankacılık sistemleri ile yapılan alış verişdir.
• E- Devlet: devletin gümrük idari işlerinde kamu,işletme ve vatandaş etkileşimlerinde bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılmasıdır.
• (Otoyol ve köprüdeki geçiş sistemi, OGS, Boğaz Sinyalizasyonu ve Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri,Internet üzerinden çöp vergisinin ödenmesi,Sağlık ve tedavi sürecinde barkodlu uygulamaların kullanılması,Trafik cezalarının internet üzerinden ödenmesi
• E- Belediye: yerel Yönetimler tarafından uygulanmakta olan vatandaşlar ve işletmeler tarafından çok amaçlı hizmetlerinden yararlanılan, beyaz masa şikayet başvurusu, çevre ve temizlik vergisi ödeme gibi işlemlerin internet üzerinden gerçekleştirildiği sistemlerdir.
• E- Veri: elektronik, optik veya benzeri yollarla üretilen, taşınan veya saklanan kayıtlardır.
• E- Sertifika: İmza sahibinin imza doğrulama verisini ve kimlik bilgilerini birbirine bağlayan elektronik kayıttır.
• E- İmza: Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik verilerdir.
• Intranet: İşletme içi kullanılan elektronik ağdır.
• Ekstranet: İşletme dışı kullanıcıların faydalandığı elektronik ağdır.
• Barkod ve İşaretleme Sistemleri: dağıtım ve pazarlama sırasında lojistik amaçlar için olduğu kadar işyeri ve fabrikalarda malzemenin dokümantasyonu ve iç yönetiminde de kullanılan, onluk sistemde hazırlanmış şerit ve sayılardan oluşmuş kodlama sistemi

TEHLİKELİ MADDE TAŞIMACILIĞI (ADR)

Yanıcı, yakıcı ve tehlikeli atıklar gibi tehlikeli maddelerin uluslar arası taşımasını yapan sürücülerin ADR sertifikasına sahip olmaları gerekir.
Tehlikeli maddeler fiziksel ve kimyasal yapı ve nitelikleri bakımından aşağıdaki

Çeşitlere ayrılırlar:
- Patlayıcı maddeler
- Parlayıcı maddeler,
- Yanıcı maddeler,
- Yakıcı maddeler,
- Kendi kendine yanan veya kolayca ateş alan maddeler,
- Zehirli maddeler,
- Radyoaktif maddeler,

TEHLİKELİ MADDE SINIFLARI VE ÖZELLİKLERİ

Tehlikeli Maddeler fiziksel, kimyasal ve yapı özelliklerine (katı, sıvı,(viskosite veya gaz özelliğine göre) ve o maddeden neden olabileceği tehlikeler göre SINIFLANDIRILMAKTADIR.
Buna göre ana (9) ve alt sınıflarla birlikte toplam 13 tehlike madde sınıfı bulunmaktadır

Tehlike Madde Sınıfları

Sınıf Sınıfın Tanımlanması
1 Patlayıcı Madde ve Nesneler
2 Gazlar
3 Yanıcı Sıvı Maddeler
4.1 Yanıcı Katı Maddeler
4.2 Kendi Kendine Yanan Maddeler
4.3 Su ile temas halinde tehlikeli gazlar çıkaran maddeler
5.1 Yakıcı (oksitleyici) Maddeler
5.2 Organik Peroksitler
6.1 Zehirli Maddeler
6.2 Bulaşıcı Maddeler
7 Radyoaktif Maddeler
8 Aşındırıcı/ Asidik Maddeler
9 Farklı Tehlikeleri olan Madde ve Nesneler

TEHLİKELİ MADDELER; YÜKLENMESİ, TAŞINMASI, BOŞALTILMASI

Tehlikeli maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınmaları sırasında trafik güvenliğini sağlamak üzere bunları taşıtan ve taşıyanların aşağıdaki usul ve şartlara uymaları zorunludur.

- Taşınan maddeler, niteliklerine göre tehlikesizce taşınmaları için gerekli şekilde ambalâjlanmalıdır.
- Radyoaktif maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınabilmesi için ayrıca Atom Enerjisi Komisyonundan izin alınması mecburidir.
- Elektrik donatımları kısa devre, kontak yapmayacak ve kıvılcım meydana getirmeyecek şekilde düzenlenmiş ve izole edilmiş olacaktır.
- Sürücünün kolayca kullanabileceği yerde iki yangın söndürme cihazı bulundurulacaktır.
- Park etme durumunda araç sürücüsü veya bir başkası tarafından devamlı gözetlenecektir.
- Yerleşim yerleri dışındaki karayollarında tehlikeli madde taşıyan araç diğer araçlarla arasında en az 50 metre mesafe bırakarak seyir edecektir. Duraklamalarda bu mesafe 20 metreden az olmayacaktır.
- Yükleme ve boşaltma sırasında motor çalışır durumda olmayacaktır.
- Tehlikeli madde taşıyan araçlar yerleşim yerlerinde en çok 25 km. yerleşim yerleri dışında en çok 50 km hızla seyredebilir.
- Tehlikeli maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınmaları sırasında trafik güvenliğini sağlamak üzere bunları taşıtan ve taşıyanların aşağıdaki usul ve şartlara uymaları zorunludur.
- Taşınan maddeler, niteliklerine göre tehlikesizce taşınmaları için gerekli şekilde ambalajlanmalıdır.
- Ambalajlarının bozulmaması, patlayıcı madde bulunan kapların sarsılmaması, yüksekten düşürülmemesi, yuvarlanmaması, kaymaması ve sürüklenmemesi için gerekli tedbirler alınmalıdır.
- Tehlike yaratacak derecede ambalajı bozulan ve zedelenen tehlikeli maddeler yüklenmemeli, böyle bir durumda, ayıklama yapılarak gerekli tedbirler alınmadan yola devam edilmemelidir.
- Patlayıcı, yanıcı ve yakıcı olanlarla kolayca ve kendi kendine ateş alan maddelerin yüklenmesi ve boşaltılması sırasında, bulundukları yere 30 metre mesafe içinde sigara ve benzerleri içilmeyecek, kibrit, çakmak, aydınlatma cihazı ve benzeri gibi alev ve kıvılcım çıkaran aletler kullanılmayacak, araçların içinde 6 voltu geçmeyen pilli fener dışındaki aydınlatma cihazları ile girilmeyecektir.

TEHLİKELİ ATIKLAR!

Bu atıkların tanımlanması ve sınıflandırılmasında henüz bir kesinliğe ulaşılamamıştır. Bu konudaki ulusal ve uluslar arası çalışmalar sürmektedir. Burada tanımlandığı kadarı ile tehlikeli atıkların neler olduğunu değinilecektir.
- Tehlikeli atıkları;
- Patlayıcı, parlayıcı sıvılar,
- Patlayıcılar sınıfının dışında taşınmaları sırasında karşılaşılacak koşullarda kolayca tutuşabilen katılar,
- Kendiliğinden yanmaya geçen katılar,
- Suyla teması halinde parlayan gaz maddeler,
- Oksitleyici maddeler,
- Organik peroksitler,
- Korozif (aşındırıcı) maddeler,
- Hava ve su ile temasında toksin gaz bırakan maddeler,
- Zehirli Maddeler,
- Bunlardan bir veya birkaçını içeren atıklar olarak tanımlayabiliriz.
- Tehlikeli atıkları Radyoaktif ve kimyasal olmak üzere iki başlıkta ele almak mümkündür.

TEHLİKELİ MADDE TAŞIYAN ARAÇTA BULUNMASI GEREKENLER

- 2 ikaz tabelası
- 2 Yangın söndürücü (2 kg,6kg)
- 2 Uyarı işaretleri
- 1 El feneri
- 1 Fosforlu Yelek
- Gaz Maskesi
- En az 1 takoz her araç için
- Kaza Talimatnamesinde yazılı olan yük güvenliği donanımları
- Taşıma evrakları

Paketleme Grubu; maddenin tehlikesi hakkında bilgi verir ve paketlenirken mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Buna göre;
Paketleme Grubu I- Yüksek Tehlikeli !!!
Paketleme Grubu II- Orta Tehlikeli/ Tehlikeli!!
Paketleme Grubu III- Az tehlikeli !
anlamına gelmektedir.

TAŞIMA EVRAKLARI

Tehlikeli yük nakliyelerinde daima bir nakliye evrakı gerekmektedir. Evrakların içeriği yükler, kaza talimatnamesi ile uyumlu olmalı. ADR kurallarına göre tehlikeli madde taşıyan bir araçta bulunması gerekli evraklar listesi tabloda verilmiştir.

Tablo 16: Taşıma Evrakları Listesi Belgeler Ulusal Uluslararası
Taşıma Evrakı CMR, Taşıma İrsaliyesi (ADR 5.4.1.1.1) + +
Kaza /Yazılı Talimatlar(ADR 5.4.3) + +
Uygunluk Belgesi (ADR 9.1.3.1-Sertifiakate of Aproval) + +
ADR Sürücü Belgesi(ADR 8.2.1) + +
Resimli Resmi Kimlik, Ehliyet, Pasaport (ADR 1.10.1.4) + +
ADR Anlaşmasının Kopyası(ADR 8.1.2.1 ve 1.5) + +
Bazı Patlayıcı Maddelerin Taşınmasına Yönelik Yetki Belgesi(ADR 5.4.1.2.1c) + +
Radyoaktif Maddelerin Taşınmasına Yönelik Taşıma İzni(ADR 5.1.5.2.2) + +
Konteynır / Araç Paketleme Sertifikası(İMO Belgesi –ADR -5.4.2- Konteynır ve araçlar için taşımanın deniz yolu ile devam etmesi durumunda + +

KAZA / YAZILI TALİMATLAR (ADR 5.4.3)

Kaza/Yazılı talimatlar ADR‘nin en önemli evraklarından olup, sürücünün bir kaza sırasında nasıl davranması gerektiğini belirtmektedir. Gönderen, kaza talimatnamesinin içeriği bilgilerin doğruluğundan sorumludur.
Tek madde için, grup yükler için, veya sınıfa özel olabilir. Kaza/Yazılı talimatlar sürücünün anlayacağı bir dilde olmak zorundadır. Bunun yanı sıra aşağıdaki dillerde olmak zorundadır:
- Çıkılan ülke
- Geçilecek ülkeler dilinde
- Araç sürücüsünün dilinde
- Varış ülkesi

EVRAKLAR İLE İLGİLİ VE DİĞER SORUMLULUKLAR

- Yükleyici firma en geç yola çıkmadan önce vermek zorundadır.
- Araç sürücüsü ve yedek sürücüsü yola çıkmadan önce mutlaka okumalıdır.
- Gönderen hazırlamalıdır.
Tehlikeli madde ile ilgili tüm bilgiler, Taşıyıcı firmaya taşıma başlamadan önce bildirilmelidir.
- Taşıma ile ilgili evraklar sürücü kabininde kolayca bulunacak, görülecek yerde olmalıdır.
- Tehlike anında, tüm önlemler zamanında uygulanmalıdır.
- Taşıyıcı firma; Araç personelin talimatnameyi okuduğundan ve yapılması
- Gerekenleri uygulayabileceğinden emin olmak zorundadır.

TEHLİKELİ MADDELERİN KARAYOLLARINDA TAŞINMASINDA SORUMLULAR

-Araç Sürürcüsü -Gönderen
-Taşıyıcı -Alıcı
-Yükleyici -Paketleyici
-Doldurucu -İşletmeci
-Araç Sahibi -Yedek Sürücü

TANKERLERİN AĞIRLIK MERKEZİ

Toplam Ağırlık Noktası ya da Toplam Ağırlık Merkezi denilmektedir. Her aracın ağırlık merkezi, tipine, modeline ve cinsine bağlı olarak değişmektedir.Tehlikeli madde taşıyan araçların İstanbul Boğazı’ndan geçişleri,Tehlikeli madde taşıyan araçların, İstanbul Boğaz köprüsü’nden geçmeleri yasaktır.Ancak Karayolları 17. Bölge Müdürlüğünün müsaade ettiği bazı tehlikeli maddeler bu köprülerden geçirilebilirler İstanbul Boğaz Köprüsü’nden geçişlerine izin verilmeyen tehlikeli madde taşıyan araçların Avrupa ve Asya’ya geçişleri Türkiye Deniz İşletmeleri Şehir Hatları İşletmesi Müdürlüğü araba vapurları ile taşınırlar

TURİZM TAŞIMACLIĞI

Turizmin Tanımı:

Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen “tornus” kökünden türetildiği söylenmektedir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde ise, turizm; dinlenme, eğlenme, görme, tanıma vb. amaçlarla yapılan gezi ya da bir ülkeye veya bir bölgeye turist çekmek için alınan ekonomik, kültürel, teknik önlemlerin, yapılan çalışmaların tümü olarak tanımlanmaktadır.
Turizmi doğuran sebepler, ihtiyaçlar ve bu alandaki gelişmeler açıklandığı zaman, bu tarifin her durumu kapsadığı ve turizm kavramının özellikler ve incelikler taşıdığı anlaşılacaktır.
Turizm çeşitlerine gelince:
Turistik olay ve ilişkilerin oluştuğu yere göre turizm ikiye ayrılır.

İç turizmve Dış turizm..
İç turizm: Bir ülkede oturan kişilerin kendi ülkesi içinde turizm amacıyla yaptıkları turistik gezilere iç turizm denir.
Dış turizm: Bir ülkede oturan insanların turizm amacıyla başka bir ülkeye seyahat etmesine dış turizm denir. Bu amaçla seyahat eden kişiye de yabancı turist denir.

Ülkemizde Turizm Çeşitleri

Termal Turizm: Termomineral su banyosu, içme, inhalasyon, çamur banyosu gibi çeşitli türdeki yöntemlerin yanında iklim kürü, fizik tedavi, rehabilitasyon, egzersiz, psikoterapi, diyet gibi destek tedavilerinin birleştirilmesi ile yapılan kür (tedavi) uygulamaları yanı sıra termal suların eğlence ve rekreasyon amaçlı kullanımı ile meydana gelen turizm türüdür.

Sağlık Turizmi; kısaca tedavi amacı ile yapılan seyahatlerdir. Başka bir ifadeyle, sağlık turizmi, fizik tedavi ve rehabilitasyon gereksinimi olanlarla birlikte uluslararası hasta potansiyelini kullanarak sağlık kuruluşlarının büyümesine olanak sağlayan turizm türüdür.

Kış Turizmi
Yayla Turizmi
Mağara Turizmi
Kongre Turizmi
Gençlik Turizmi
Av Turizmi
Yat Turizmi
Golf Turizmi
İpek yolu Turizmi
Botanik Turizmi
İnanç Turizmi
Hava Sporları Turizmi
Akarsu –Rafting Turizmi
Dağcılık Turizmi
Kuş Gözlemciliği Turizmi
Su altı Dalış Turizmi

Turist: Dinlenme, eğlenme, görme, tanıma vb. amaçlarla geziye çıkan kimse, gezgin, gezmen, seyyahtır.
Tur; Türkiye’nin tarihi, doğal, kültürel, turistik değerlerinden en az birini tanıtma ve ulaştırmayı birlikte kapsayan, bu hizmetlerin dâhil olduğu tek bir fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmi dört saatten kısa bir süreyi kapsayan ticarî faaliyettir. (1)
Paket Tur Sözleşmesi: Ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan diğer turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her şeyin dâhil olduğu fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti 24 saatten uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren sözleşmeleri ifade eder. (2)
Seyahat acentesi: Kâr amacı ile turistlere turizm ile ilgili bilgiler vermeye, paket turları ve turları oluşturmaya, turizm amaçlı konaklama, ulaştırma, gezi, spor ve eğlence hizmetlerini görmeye yetkili olan, oluşturduğu ürünü kendi veya diğer seyahat acenteleri vasıtası ile pazarlayabilen ticarî kuruluştur.
Rehber: Bakanlıkça verilen rehber belgesini haiz kişidir