ARAÇ ÖN DÜZEN PARÇALARI

Otomobiliniz hareket halindeyken özellikle duruş ve kalkışlarda veya dönüşlerde ön tarafından ses mi geliyor? Bu sesler muhtemelen aşınan ön takım paçalarından geliyordur ve bu da gelecekte karşılaşacagınız problemlerin ilk işaretleridir.

Binlerce TL verip satın aldığımız otomobilimiz, kış mevsiminin zorlu şartlarında giderken bir hayli yoruldu. Bu yorgunluğa bir de yollardaki çukurlar ve periyodik bakımların ihmal edilmesi eklenince, otomobiliniz muhtemel sorunlara davetiye çıkartır. Sürüş güvenliği
ve keyifli bir kullanım için otomobilininzin her koşulda bakımlı olması gerekirken, otomobilde hayati önem taşıyan ön takım parçalarının da dikkatlice kontrol edilmesi gerekir.

Sürüş sırasında otomobilde oluşan küçük titreşimleri önlemek, dönüş anında da aracın sarsıntısını engellemek için kullanılan ön takım parçalarının, belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerekir. Bu kontroller ihmal edildiği taktirde aşınan ön takım parçaları boş bir tenekenin çıkarttığı sese yakın bir sesle sürücüyü uyarır. Aşınan ön takım parçaları beraberinde rot ayarının bozulmasına neden olur. Hareket halindeyken düzeni bozulan otomobilde yer ile tam tutunamayan lastikler aracın virajlarda savrulmasına, direksiyonun sertleşmesine ve fren mesafesinin uzamasına neden olur.

Bu arada fazladan aşınan lastikler ve artan yakıt tüketimini de hesaba katmadık. Yani otomobilin ön takımlarında oluşan düzensizlik sürüş tehlikesinin artmasında tek başına yeterlidir. Çelikten yapılan rot başlarının kopması halindeyse direksiyondan bağımsız hareket edecek olan tekerlek için standart bir rota yoktur. Böylece sürüş güvenliği riske edilmiş olur. Bunlar Türkiye’de karşılaştığımız durumlardır. Bunun yanında bu denli önemli olan ön takım parçalarının kontrolü ve değişimi pratiktir. Rot başları, rot kolları ve rot mili en çok yıpranan parçalar olduğu için kontrol edilmesi, gerekiyorsa yenisiyle değiştirilmesi faydalıdır. Bu değişimde yetkili servisin orijinal parça kullanması sürücü ve sürüş güvenliği açısından hayati bir önem taşır.

Her an yeni bir sürprizle dolu yollarımızda yıpranma payları oldukça yüksek olan ön düzen ayarı ve parçalarını düzenli olarak kontrol gerekli görülüyorsa orijinal parçalarla yenilemekte büyük fayda var. Otomobildeki birçok parça gibi bu parçaların da sürüş için çok önemli olduğu unutulmamalıdır.

BUJİLERİ NEDEN DEĞİŞTİRMELİYİZ?

Silindirlerin yanma odalarında oluşan patlamanın tetikçisi olan bujiler, motorun performansını ve yakıt tüketimini olumsuz etkileyebilir. Yani ömrünü tamamlayan ve zamanında değiştirilmeyen bu küçük parça motorun ritmini bozar.

Otomobiliniz son zamanlarda daha fazla yakıt tüketmeye başladıysa, motorun sarsıntısı ve gürültüsü arttıysa bir de performansındaki azalmayı hissedebiliyorsanız sorun olarak akla gelen parçalardan biri de bujidir. Motorun diğer tüm parçaları yenilenmiş dahi olsa periyodik olarak değiştirilmesi gereken bujiler, ihmal edildiği zaman motorun çalışma ritmi bozulur. Yakıt tüketiminin katlanarak artmasından şüphelenen araç sahibi bujileri değiştirmek zorunda kalır. Ama bu parçanın zamanında değiştirilmesi diğer parçalarında gereksiz yere deforme olması önlenir.

Günümüz otomobillerinde, eskilere oranla bujilerin de değişme süresi uzadı. Eskiden 10.000 km’de bir değiştirilmesi gereken bu parça günümüzde 20.000 km’yi de geçebiliyor. Hatta performanslı otomobillerin motorlarında kullanılan özel bujiler 100.000 km’ye bile ulaşabiliyor. Tüm bu kullanım sürelerine karşı buji, küçük, ucuz ve değişimi kolay bir parçadır. Ancak değiştirilmediği zaman ateşleme zamanında sıkıştırılmış hava yakıt karışımının üzerine yeteri kadar akım gönderemez. Bu tetikleme, distribütörden gelen 18.000 Volt ile 22.000 Volt arasındaki gerilim bujinin tırnakları arasından sıçrayamadığı için silindirlere daha fazla hava karışımı girer.

Yakıt tüketimi artarken diğer tarafta performansta da ciddi azalmalar meydana gelir. Bujinin çalışması sırasında içinde bulunan elektrotu zamanla eriyerek bitirmesi elektrik akımının geçişini engeller. Tüm bu sebepler motorun yakıt tüketiminin artmasının ve veriminin azalmasının yanında zararlı emisyonların oranının artmasına da neden olur.

Yetkili servislerde periyodik bakımları yapılan otomobillerde bujiler düzenli olarak değişir. Ancak araç bakımlarını kendisi yapan sürücüler, aracının bujilerini kendisi değiştirebilir. Bu deşimin maliyetiyse 20 TL ya da 25 TL’yi geçmez. Ancak her motorda farklı boyut ve özelliklere sahip bujiler kullanıldığı için bu parçayı almadan önce kesinlikle otomobil üreticisinin önerdiği kodlarda seçilmeli. Farklı bir parça motorun çalışmasını olumsuz etkiler.

İNTERNETTE İKİNCİ EL OTOMOBİL SATMANIN PÜF NOKTALARI

İkinci el araçlara talepler artarken, pek çok araç sahibi de otomobillerini satmaya çalışıyor. Bu satışı internet üzerinden yapmak isteyenler için, aracın çekilmiş fotoğrafları önemli bir role sahiptir. Kötü çekilmiş veya detaysız fotoğraflar otomobilin ilgi çekmemesine neden olur.

Yeterli ve detaylı fotoğraflar ise müşteriyle araç arasında iyi bir köprü kurar ve gerisi iki kişinin anlaşmasına kalır. İnternet üzerinden yapılacak satışlarda müşteri, satın almak istediği otomobil hakkında önceden bilgi sahibi olmak ister. Bu nedenle ilk bakışta otomobilin fotoğrafları çok önemlidir.

Bunun için fotoğrafı telefonla çekmek yerine fotoğraf makinesiyle çekmeniz otomobilinizin satılma olasılığını arttıracak ve size otomobilinizle ilgili sorulacak detaylı soruların sayısının azalmasını sağlayacaktır. Fazla zamanınızı almayacak bu işlemlerle otomobil kendisini daha iyi gösterecektir. Ancak değişen parçalar, boyanın uyumu ve tonu, vuruk ve çiziklerde fotoğraf yanıltıcı olabilir.

KALİTESİZ YAKITLARDAN KORUNMA YOLLARI

Otomotiv sektöründeki yeniliklere paralel olarak gelişen akaryakıt sektöründe Türkiye, kaliteli yakıtla biraz geç tanıştı. Buna rağmen Türkiye genelinde akaryakıt istasyonlarının birçoğu Avrupa standartlarını yakalarken istisna da olsa satın alınacak düşük kaliteli benzin veya mazot aracın motorunda ciddi hasarlar meydana getiriyor.

Yakıta karıştırılan Solvent gibi katkı maddeleri motorda ateşleme ve püskürtme sisteminin zamanının değişmesine neden olarak motorun kısa sürede arızalanmasına neden olur. Çok sayıdaki akaryakıt istasyonu sürekli denetlenirken yinede kalitesiz yakıtla karşılaşma ihtimalimiz var. Özellikle yeni nesil benzinli motorlarda görev yapan enjektörler kalitesiz benzin karşısında kolayca tıkanır. Bu durum oksijen sensörünün düzensiz çalışmasına neden olurken katalizatörün de arızalanmasına yol açar. Motor verimi hızla düşerken çözüm bir yetkili servistedir. Dizel motorlardaysa durum daha ciddidir. Yüksek basınçlı yakıt sistemi common-railli motorlar kalitesiz mazotla karşılaştığında yakıt sisteminde ciddi arızalar oluşabilir. Kalitesiz yakıt geçmişin dizel motorlarında ve karbüratörlü benzinlilerde de aracın yolda kalması için yeterlidir.

Yeni yakıt alırken her zaman kullanılan istasyonu ve tanınmış markaları tercih etmek gerekiyor. Yol kenarındaki tanınmamış akaryakıt istasyonlarından çok ihtiyacınız yoksa yakıt almayın. Yakıt aldıktan sonra KDV fişini bir sonraki doluma kadar mutlaka saklayın. Yakıt aldıktan sonra aracın motor sesinde, performansında herhangi bir değişim fark ederseniz mutlaka istasyona geri dönerek durumu yetkililere bildirin. Burada bir sonuç çıkmazsa genel merkezine durumu şikayet edin.

Yakıt alırken bir diğer tehlikede yanlış yakıt kullanımıdır. Çok sık karşılaşılan bir durum da pompacının bir anlık hatası veya bilgisizliği sonucu dizel araçlara konan benzindir. Bu durumda pompacının başında durarak oluşacak bir tehlikenin önüne geçmek en doğrusudur. Son olarak, yakıt ister istemez yakıt deposuna bir miktar tortu bırakır. Bu tortuların azalan yakıtta ki yoğunluğu artarken yakıt filtresinde gereksiz yere birikir. Hem yakıt filtresinin ömrünün kısaltmaması hem de bu tortuların sisteme gitmemesi için depodaki yakıtın tamamen bitmemesi gerekir.

Sonuçta, yakıtın nereden ve hangi miktarda alındığına dikkat edilmelidir. Otomobilinizin motoru, almış olduğunuz yakıttan zarar görürse, en azından yakıtı nereden aldığınıza dair bir belgeye sahip olursunuz.

UZUN YOL SÜRÜŞ DENEYİMLERİ

Trafiğin yoğun olduğu dönemlerde, görüşün kısıtlandığı yol, hava gibi etkenlerin sizi yavaşlamaya zorladığı şartlarda sabırsızlık ön plana çıkar. Beş saatte gitmeyi planladığınız bir yere yedi saatte varamazsanız, sabırsızlık başlar. Ve o andan itibaren sürücü hatalı sollamalar, yüksek süratlerle kendini riske atar, tehlikeler baş gösterir. Sabırsızlık ve ulaşılmak istenen yere bir an önce varma çabası ile yapılan aşırı hız ve hatalı sollamalar, ölümcül kazaların başlıca sebepleridir.

Yolculuk tatilin bir parçası olarak görülmelidir. Yol güzergahındaki doğal ve tarihi güzellikleri de programımıza katın. Gereksiz yere geç kalma telaşı yaşamayın. Programınızda gecikmeler olması beklenmelidir. Güvenliği riske edecek herhangi bir davranışta kesinlikle bulunmamak gerekiyor.

Eşyaların araca kesinlikle görüşü kısıtlamayacak şekilde yüklenmesi gerekir. Seyahate giderken aklımıza gelen her şeyi (tencere, tava) araca öyle bir doldururuz ki, görüş tamamen kısıtlanır. Arka camlar, yan camlar kapanır. Oysa görüşün kesinlikle kısıtlanmaması lazım. Aracın içindeki eşyaların, ani fren ya da çarpışma anında yolculara doğru hareket etmeyecek şekilde yerleştirilmesi gerekir. Çünkü araç durduğunda bile içindeki eşyalar aynı hızla hareket etmeye devam eder ve yolculara çarpabilir. Böyle olunca bir konserve kutusu bile insanı öldürebilir.

Hava yastıkları varsa, yastıkla yolcu arasında hiçbir sert cisim bulundurulmamalı. Koltuk kafalıklarının ve emniyet kemerlerinin doğru olarak ayarlanması gerekir.
Araçta eksiksiz bir ilk yardım çantasının bulunması şarttır.
Araçta çalışır durumda bir yangın söndürme cihazının da bulundurulması son derece önemlidir.
Güvenlikten hiçbir şekilde ödün vermeyin. Arkada oturanlar ve çocuklar da dahil olmak üzere emniyet kemerleriniz bağlı olmadan kesinlikle hareket etmeyin. Koltuk başlıklarını mutlaka başınıza göre ayarlayın.
Su, büskivi, güneş gözlüğü gibi sürücünün yolculuk esnasında ihtiyaç duyabileceği her şey araçta hazır bulundurulmalıdır.
Sıkan, hareketleri kısıtlayan giysiler, ayakkabılar giyilmemeli. Rahat giysiler tercih edilmelidir.
Acil bir duruma düşmemek için tehlikeyi önceden görün, tanımlayın ve sakın içine düşmeyin.
Görün ve görülün. Camlar, aynalar ve ışık donanımını temiz tutun. Daha iyi görülmek ve daha erken fark edilmek için gündüzleri de kısa farlarınızı yakın. Unutmayın ki, en ölümcül kazalar gündüzleri, güneşli günlerde ve düz yol kesimlerinde oluşur.
Sık sık mola vermek hem ihtiyaçları giderme, hem de yorgunluğu bölme açısından önemlidir. Ayrıca kan dolaşımının sağlanması için de gerekli. Normal şartlar altında iki saatte bir mola verilmesi gerekir. Ancak yorgunluğun başladığı an bunun dışında tutulur. Yorgunluğun saati yoktur. Bir sürücünün yolculuk esnasında aniden uykusu gelebilir. Sürücü yorgunluk hissettiği anda tereddüt dahi etmeden hemen yavaşlayıp, uygun bir yer bulup dinlenmeli, uyumalı.
Yolculukta sürücü ve yolcular yediklerine dikkat etmeli. Az yemek yemek gerekir ve bilhassa kuru yemekler tercih edilmelidir. Çünkü ağır yemekler hem sürücü hem yolcularda uyku yapar, uyuşukluğu başlatır.
Düz yolları hafife almamak, tam aksine tehlikeli görmek lazım. Hem sürat yapıldığı için, hem de düz ve uzun yolda monotonluğun sürücünün konstanrasyonunu kaybettirmesine neden olduğu için düz yollar tehlikelidir. Hava, yol şartlarına göre virajlı ya da yokuş yukarı, aşağı bir yolda uyuyamazsınız. Ama düz yolda konsantrasyon çok kolay dağılabilir.
Yola çıkacağınız vasıtanızda, lastiklerinizin en az 2 mm. diş derinliğine sahip olduğuna, hasarsız ve havalarının tam olmasına dikkat edin.

Uzun yolda sürücünün dikkatinin dağılmaması için yolculara düşen görevler nelerdir?
Seyahate çocuklarla beraber çıkılacaksa onların sıkılmamaları için iyi bir plan yapılması gerekir. Ancak çocukların eline yolculuk esnasında oynamaları için top, tabanca gibi oyuncaklar verilmemeli. Aksi takdirde sürücünün dikkati dağılabilir.

Çocuk ağlaması, tartışma, ciddi bir konu hakkında konuşmak, haberleri dinlemek, yüksek sesli müzik gibi etkenler sürücünün konsantrasyonunu çok çabuk dağıtır. Bunlara mahal verilmemelidir.
Yolcular “Şuraya bak ne güzel” gibi ani ses ve hareketlerden kaçınmalılıdr.
Araba kullanmak ciddiye alınmalı. Otomobilin kabinini çok ciddi bir işin yapıldığı bir mekan olarak görmek lazım. Çünkü bu hayat meselesi. Orası ne çocukların oyun odası ne de hanımların yemek yaptıkları bir yerdir.
Sürücü gereğinden fazla hız yapmaya başlarsa yolcular onu hiç çekinmeden kararlı bir ses tonuyla ikaz etmeli.